Cắt giảm nhiều thủ tục hành chính trong quản lý thực phẩm

Để thực phẩm có thể được lưu thông trên thị trường Việt Nam thì các đơn vị sản xuất, nhập khẩu sản phẩm cần tiến hành công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, đồng thời trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp sẽ thường xuyên bị kiểm tra, thanh tra chuyên ngành kiểm tra sản phẩm, cũng như phải kiểm nghiệm định kỳ sản phẩm theo quy định.

Thủ tục hành chính trong quản lý mỹ phẩm

Các thủ tục hành chính ban hành ra nhằm tạo cơ chế kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh của  các doanh nghiệp, giúp đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, đảm bảo quyền lợi của người tiêu  dùng. Các thủ tục tiền kiểm và hậu kiểm này trong  đa số các trường hợp là cực kỳ cần thiết vì thực phẩm an toàn luôn là mối quan tâm chung của toàn xã hội. Nên cần ưu tiên cho công tác quản lý thực phẩm là điều đương nhiên. Tuy nhiên, trên thực tế rất nhiều thủ tục quản lý hành chính liên quan đến thực phẩm lại chưa thực sự phát huy tác dụng, thậm chí là làm khó doanh nghiệp. Nên cần thiết phải có sự cắt giảm phù hợp.

Hiện tại, Bộ Y tế đang đề xuất việc sửa đổi định 38/2012/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm. Theo đó, có rất nhiều những thay đổi trong chính sách quản lý thực phẩm tại Việt Nam hiện nay, bao gồm cả thực phẩm sản xuất trong nước và thực phẩm nhập khẩu. Đây cũng được coi là một tin mừng đối với các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này.

Về vấn đề cắt giảm thủ tục hành chính thì theo Vụ trưởng vụ pháp chế, Bộ Y tế Nguyễn Quang Huy thì từ năm 2010 Bộ y tế đã đề xuất đơn giản 227 thủ tục hành chính, và điều này đã giúp tiết kiệm 1000 tỷ đồng mỗi năm.  Trong đó, có nhiều thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý thực phẩm.

Việc đơn giản nhiều quy định của pháp luật, đơn  giản nhiều thủ tục hành chính vừa giúp tiết kiệm cho nguồn ngân sách nhà nước, vừa giúp các doanh nghiệp có nhiều điều kiện để kinh doanh sâu rộng hơn, khi mà nỗi lo về thủ tục hành chính nhà nước không còn là gánh nặng như trước đây. Nhiều doanh nghiệp chỉ vì gặp vướng mắc trong thủ tục hành chính mà đã bỏ lỡ rất nhiều cơ hội kinh doanh, đặc biệt  đối với nhiều công ty nhập khẩu, vì không xin được giấy phép nhập khẩu vì những sai sót mang tính thủ tục mà đã phải tái xuất hàng hóa, hay thời gian chờ đợi xin cấp phép quá lâu mà hàng hóa bị hỏng, thiệt hại kinh tế vẫn rất phổ biến.

Những thay đổi, cắt giảm thủ tục hành chính được đánh giá là có lợi cho doanh nghiệp

– Cắt giảm điều kiện để thành lập hoạt động của cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm: đối với chức năng, thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡnggiảm từ 54 điều kiện xuống còn 46 điều kiện; đối với phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến giảm từ 57 xuống còn 48 điều kiện; đối với nước khoáng thiên nhiên, nước uống đóng chai, nước đá dùng liền từ 152 điều kiện xuống còn 133 điều kiện.

– Cắt giảm nhiều điều kiện đối với cơ sở kinh doanh thực phẩm như: Không bị ngập nước, đọng nước tại cơ sở; Có hệ thống sổ sách hoặc phần mềm quản lý thực phẩm trong toàn bộ quá trình kinh doanh;  Kết cấu cơ sở kinh doanh phù hợp với tính chất, quy mô; xây dựng bằng vật liệu bảo đảm vệ sinh, an toàn.

– Đề xuất về việc sửa đổi về việc cho doanh nghiệp tự công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm đối với một số loại sản phẩm như  sản phẩm đã qua chế biến, đã bao gói sẵn, dụng cụ, vật liệu bao gói, dụng cụ, vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm (trừ thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ dưới 36 tháng tuổi, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, phụ gia thực phẩm hỗn hợp thì vẫn phải công bố theo quy định hiện hành). Doanh nghiệp tự  công bố và gửi một bản tới Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và được phép sản xuất, kinh doanh sau khi gửi bản công bố. Đây là quy định sẽ đem lại nhiều quyền lợi cho doanh nghiệp, giúp các doanh nghiệp không phải gặp khó khăn, vướng mắc cũng như mất nhiều thời gian trong việc thực hiện thủ tục công bố thực phẩm như trước đây.

– Đề xuất cắt giảm về việc kiểm tra, giám sát lô hàng nhập khẩu, theo đó đề xuất kiểm tra tối đa 5% trên tổng số lô hàng trong vòng 1 năm đối với các sản phẩm đã được xác nhận công bố an toàn thực phẩm được cấp tại các nước Việt Nam tham gia ký kết điều ước quốc tế thừa nhận lẫn nhau trong hoạt động kiểm tra chất lượng hoặc đối với sản phẩm đã có 3 lần liên tiếp đạt chất lượng yêu cầu hoặc được sản xuất trong các nhà máy đạt chất lượng quản lý HACCP, GMP, ISO 22000 hoặc chứng chỉ khác tương đương. Điều này sẽ giúp cắt giảm được công sức kiểm tra hồ sơ, vì chỉ phải kiểm tra 5% hồ sơ trước khi nhập khẩu. Với các sản phẩm thuộc trường hợp kiểm tra thông thường thì  cũng áp dụng kiểm tra từ 6 tháng xuống còn 3 ngày.

– Bộ Y tế cũng đang triển khai thực hiện cơ chế 1 cửa  quốc gia, kết nối các thủ tục hành chính liên quan trong lĩnh vực an toàn thực phẩm với hải quan. Như vậy, việc thông quan hàng hóa của các doanh nghiệp cũng sẽ đơn giản, gọn nhẹ hơn trước đây. Và dự kiến đến năm 2020, các vấn đề liên quan tới thủ tục hành chính được thực hiện thông qua cơ chế 1 cửa quốc gia dưới hình thức dịch vụ công mức 4, được kiểm tra, thu phí qua hệ thống điện tử.

– Nhiều thành phần hồ sơ khi công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm sẽ được cắt giảm: Giấy phép đăng ký kinh doanh đối với sản phẩm nhập khẩu, Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với cơ sở nhập khẩu, kế hoạch giám sát chất lượng, kế hoạch kiểm soát định kỳ, mẫu sản phẩm…

Việc cắt giảm nhiều thủ tục hành chính như trên sẽ có tác động không nhỏ tới các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh trên thị trường. Việc thông thoáng hơn trong thủ tục hành chính nhưng vẫn đảm bảo được tính kiểm tra, thanh tra thực  phẩm trên thị trường luôn là một bài toán khó đối với các nhà làm luật, cũng như các cơ quan chuyên môn. Và theo thông tin từ Bộ Y tế thì việc đề xuất thay đổi các quy định của Nghị định 38 không chỉ ban hành một nghị định sửa đổi, mà ban hành một nghị định mới thay thế hoàn toàn nghị định 38.

Nhưng dù việc cắt giảm nhiều thủ tục hành chính sẽ tạo ra một cơ hội lớn cho các doanh nghiệp, nhưng vẫn sẽ tiềm ẩn rất nhiều những nguy cơ mất kiểm soát trong hoạt động quản lý thực phẩm trên thị trường. Vì ngay khi hoạt động thanh tra, kiểm tra chặt chẽ thì vấn đề an toàn thực phẩm vẫn còn là một nỗi lo rất lớn cho người tiêu dùng, thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng vẫn bày bán công khai, tràn lan trên thị trường, và nếu như cho doanh nghiệp tự công bố thì có đảm bảo được vệ sinh an toàn thực phẩm hay không.

Chính vì vậy, bên cạnh việc cắt bỏ nhiều thủ tục hành chính thì cũng kèm theo việc kiểm tra, giám sát nghiêm ngặt trong hoạt động sản xuất, kinh doanh cần tăng cường hậu kiểm. Cũng như tăng mức xử phạt vi phạm hành chính để có cơ chế răn đe đối với các tổ chức, các nhân kinh doanh thực phẩm trên thị trường hiện nay.

Đọc thêm: Ẩm thực, Du lịch

Leave a Reply